Trong nhiều thập kỷ, vàng không chỉ là tài sản tích lũy mà còn là một phần trong văn hóa tiết kiệm của người dân. Trong bối cảnh Chính phủ nhiều lần nghiên cứu giải pháp huy động nguồn lực vàng trong dân nhằm phục vụ phát triển kinh tế, một loạt câu hỏi lớn đang được đặt ra: Liệu vàng có thể trở thành nguồn vốn cho nền kinh tế? Làm thế nào để huy động vàng mà không tái vàng hóa nền kinh tế?
Chia sẻ tại chương trình bình luận của VTC News, TS. Phạm Xuân Hòe - Nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thông tin, theo thống kê của Hội đồng Vàng Thế giới, tổng lượng vàng người dân nắm giữ trên toàn cầu được ước tính khoảng 48.000 đến 50.000 tấn. “Rõ ràng, đây là kho dự trữ tài sản khổng lồ của thế giới, một nguồn lực rất lớn đang nằm trong dân”, chuyên gia nhấn mạnh.
Theo ông Hòe, vàng có thể coi là một trong những tài sản chiến lược, không chỉ của quốc gia mà còn của từng gia đình.
Theo TS. Phạm Xuân Hòe, vàng có thể coi là một trong những tài sản chiến lược, không chỉ của quốc gia mà còn của từng gia đình (Ảnh: Internet)
Trả lời câu hỏi về mục tiêu lớn nhất hiện nay là huy động vàng hay quản lý dòng chảy của vàng, chuyên gia nhấn mạnh, đây là câu hỏi mà Chính phủ đang chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước về việc làm sao có thể thành lập được sàn vàng để minh bạch hóa thị trường, thừa nhận quyền sở hữu của người dân về vàng.
Nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng cho rằng, mục tiêu trước mắt là đừng đặt ngay vấn đề huy động vàng ở trong dân. Thay vào đó, cần đặt mục tiêu quản trị dòng chảy vàng trong nền kinh tế, hay tài chính hóa vàng. Mục tiêu đầu tiên và tối thượng là phải quản lý và dẫn dắt được dòng chảy vàng trong nền kinh tế.
“Điểm thứ hai là chúng ta không nên đặt vấn đề huy động vàng bằng mọi giá. Chúng ta phải tránh câu chuyện tái vàng hóa trong nền kinh tế”, chuyên gia chỉ ra.
Theo ông Hòe, cần khuyến khích chuyển hóa vàng bằng các sản phẩm tài chính hiện đại, như Trung Quốc đã triển khai. Các sản phẩm như chứng chỉ vàng hay cho phép người dân đầu tư vào quỹ vàng sẽ trở thành nguồn vốn trung và dài hạn, góp phần tái cân bằng lại thị trường tài chính Việt Nam. Điều này sẽ giúp chuyển hóa lượng vàng trong dân trở thành nguồn lực chảy trong nền kinh tế.
TS. Phạm Xuân Hòe thông tin, theo ước tính của Fulbright, lượng vàng nằm trong dân trong khoảng 2.000 tấn, tương đương hàng trăm tỷ USD. Vì vậy, để quản lý dòng chảy của vàng trở thành dòng chảy tài chính, hay tài chính hóa vàng, chúng ta cần những sản phẩm như vậy thì vàng mới chảy trong hệ thống tài chính, thị trường vốn và tạo ra lợi ích cực lớn.
Để khơi thông hiệu quả nguồn lực vàng trong dân, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng cho rằng không nên quay lại câu chuyện huy động bằng cách cho vay bằng vàng vật chất, thay vào đó cần học mô hình sàn vàng vật chất của Trung Quốc tại Thượng Hải.
Chuyên gia đề xuất lộ trình gồm 4 giai đoạn khác nhằm thúc đẩy quá trình tài chính hóa vàng tại Việt Nam:
Giai đoạn 1: Hình thành hành lang pháp lý đồng bộ, xây dựng được Sở giao dịch vàng quốc gia hoạt động một cách minh bạch
Giai đoạn 2: Phát triển các sản phẩm như quỹ ETF về vàng, chứng chỉ vàng…
Giai đoạn 3: Phát triển các tài khoản vàng số
Giai đoạn 4: Nghiên cứu thị trường phái sinh vàng khi Trung tâm Tài chính Quốc tế đã hình thành và đi vào hoạt động
Hoặc